Staafjes in de duisternis

Ik hoorde het laatst iemand zeggen: “Een lichtje in de duisternis”, toen ze iemand een kadootje gaf. En ik dacht, ja, daar stikt het vooral nu van. Lichtjes in de duisternis. Overal zie je lichtjes branden, lichtversiering op straat en lichtversiering in de huizen. Het idee leeft sterk dat wij licht in de duisternis nodig hebben. Dat duisternis eng is en er maar beter niet kan zijn. Snel schijnen we er een lichtje overheen. Maar onze staafjes hebben juist duisternis nodig.

Goed zien zonder bril

Is duisternis wel eng? Hoe nodig is het dat wij de duisternis wegstoppen? Een wandeling maken in de duisternis is in ieder geval in mijn buurt onmogelijk. Overal staan er straatlantaarns te branden. Om de boel maar te verlichten. Want duisternis is gevaarlijk! Lantaarns zijn nodig om de mensen een veilig gevoel te geven. Een oud collega klaagde erover, dat ze op haar favoriete hardlooproute opeens allemaal straat lantaarns hadden geplaatst. Zij rende altijd langs het water aan de rand van Amsterdam. Het voelde voor haar als een stukje platteland in de stad. Totdat die lantaarns er kwamen.

Het is vals licht wat er schijnt en ons een vals gevoel van veiligheid geeft. Duisternis heeft de mens nodig, net zo goed als daglicht. Ik schreef eens een stuk over de donkere dagen voor kerst, dat het goed voor de ogen is om in het donker te zijn. Hooguit een kaarsje aan. Ik kreeg een reactie van een vrouw, die bij mij een cursus had gedaan. Want zij snapte het even niet meer. Het daglicht is toch juist belangrijk voor de ogen. En dat klopt, allebei is belangrijk. De ogen hebben daglicht nodig, maar ook duisternis.

Staafjes krijgen geen kans met vals lichtIn de netvlies van de ogen zitten lichtgevoelige cellen, staafjes en kegeltjes genaamd. De kegeltjes zijn minder lichtgevoelig dan de staafjes, die hebben (dag)licht nodig om te functioneren. Met de kegeltjes zie je kleur, scherpte en diepte. Van die kegeltjes heb je er 7 miljoen, per oog. De staafjes zijn heel lichtgevoelig, ze hebben maar weinig licht nodig om te kunnen zien. Met de staafjes zie je in het donker. Ze kunnen geen kleuren onderscheiden en het is anders kijken in het donker dan in het licht.

Staafjes worden dus vooral actief in het donker, maar ze krijgen er in onze samenleving bijna de kans niet meer toe om echt actief te worden. Als mensen in het donker zijn,  ervaren ze vooral heel sterk dat ze niets zien. En dat klopt ook wel, in het begin zie je ook niets als het echt donker is. De staafjes hebben de tijd nodig om actief te worden, zeker als de ogen het niet meer gewend zijn om in het donker te zien. Het is de kunst om niet in de angst te schieten, maar de ogen rustig de tijd te geven aan het donker te wennen. Gewoon in een donkere ruimte zitten, is dus een hele goede oefening voor de ogen.

Ik las laatst een boek, de Zwarte Lord die speelde zich voor een deel af in de jungle. Een Nederlandse vrouw deed met begeleiding van een aantal oorspronkelijke bewoners een tocht door de Surinaamse jungle. En ze was onder de indruk hoe goed de bewoners in het donker konden zien. Waar zij alleen maar donker zag, konden de bewoners van alles onderscheiden. Het verhaal speelde zich af rond 1850, waar nog geen elektrisch licht bestond. En toch was er al een groot verschil tussen het zicht van de Nederlandse vrouw die in de stad Paramaribo woonde, met ook in die tijd al verlichting en de bewoners van de jungle. Prachtig boek trouwens, een aanrader.

Zonder staafjes krijg je tunnelvisieIn het netvlies zitten 130 miljoen staafjes, dat zijn er 123 miljoen meer dan dat er kegeltjes zijn. Maar wij gebruiken vooral onze kegeltjes, door vrijwel altijd in het licht te zijn. Maar ook door de nadruk op het scherpe zien, vooral bij het dragen van een bril of lenzen worden voornamelijk de kegels geactiveerd. De staafjes zijn je blikveld, daarmee overzie je het geheel, je perifere blik. De kegeltjes worden overgeactiveerd en de staafjes nauwelijks gebruikt. Er ontstaat dan een tunnelvisie. Geen wonder dat zoveel mensen last hebben van hun ogen.

Onze manier van leven is ver verwijderd van de natuur. Wij hebben geen contact meer met de aarde, doordat we op rubber of plastic zolen lopen en in niet geaarde huizen wonen. We zien te weinig daglicht, omdat we grote delen van de dag binnen zitten onder slechte verlichting. Ons voedsel wordt grotendeels gemaakt door fabrieken en zit vol met geraffineerde suiker, zout en bloem. Daarnaast krijgen de ogen nog nauwelijks duisternis te zien. Het lijkt niet op het leven van de bewoners in de jungle. Al deze factoren hebben invloed op het zien. Een bril of lenzen is niet de oplossing, sterker nog, het maakt het probleem alleen maar groter.

Staafjes in de natuurHet is lang niet gemakkelijk, eerder onmogelijk om in deze maatschappij helemaal in de natuur te zijn. Mij lukt dat in ieder geval niet, maar ik mis het vaak wel. Met de kerstdagen ben ik in een huisje in de bossen. En ook daar zullen de kunstlampen branden in huis, ze zien me al aankomen als ik zeg, laten we deze kerstdagen eens in de duisternis vieren. Maar ik ga wel genieten van het bos, de bomen, het buiten zijn in het daglicht maar ook van de duisternis in het bos. Ieder stukje contact met de natuur en natuurlijk leven, is er weer één. En dat laadt me op.

Zeven tips om goed te gaan zien

Download mijn gratis e-book 7 tips om goed te gaan zien en leer ik je de stappen die je direct kunt gaan zetten. Om op een natuurlijke wijze goed te gaan zien met je eigen ogen.

Klik hier om het e-book te downloaden

Hoe ga jij de kerstdagen doorbrengen? Zoek je alleen het licht of ook de duisternis? Ik zou het leuk vinden als je hieronder een reactie achterlaat. Ik wens iedereen hele fijne kerstdagen toe.

Over de schrijver
Karin heeft zich gespecialiseerd in de gezondheid van de ogen. Ze heeft zelf 30 jaar een bril gedragen. Door hem af te gaan doen kwam zij op het VolZicht pad en heeft ze geleerd, ervaren en doorgegeven wat ogen nodig hebben om gezond te zijn en goed te zien. Zonder brillen, lenzen of operaties. Sinds 2010 heeft zij meer dan 2850 mensen geholpen naar gezonde ogen en beter zicht zonder bril of lenzen.
Freke Schoemaker
Door

Freke Schoemaker

op 25 Dec 2012

Ik zal nooit vergeten dat ik (lang geleden) een aantal studenten te gast had in mijn studentenkamer, en we "the dark side of the moon" van Pink Floyd draaiden. Een voor een doofde ik de kaarsen die in de kamer brandden. Ook de laatste kaars blies ik uit. Het was een prachtig moment, met geweldige muziek... totdat één van de aanwezigen met een heel benepen stemmetje vroeg of er asjeblieft weer een kaarsje aan mocht. Zoooo jammer... Maar ik weet ook nog dat ik (jaren later) met mijn toen kersverse echtgenoot, een avondwandeling zou gaan maken bij volle maan op een mistige heide: verder dan de eerste boom zijn we niet gekomen, omdat ik het echt heel eng vond. En dat vond hij weer zooooo jammer.... Dit jaar hebben we voor het eerst geen kerstboom: dat is best afkicken, maar met kaarsjes vind ik het toch wel zo sfeervol! Fijne kerstdagen gewenst!

Olga
Door

Olga

op 24 Dec 2012

Ik woon al 40 jaar in Zwitserland, en sinds 6 jaar "aan het eind van de wereld".Hier hoeven geen lantaarns te staan, de weg die bij ons langs gaat, gaat alleen nog de berg op. Dus s'avonds echt helemaal donker.En dan zie je de mooiste sterrenhemels, die je je kunt voorstellen. Mijn moeder (woont nog in Nederland) heeft een paar jaar geleden haar 80e verjaardag bij ons gevierd. Zij had dit nog nooit van haar leven gezien, zo puur natuur en zo ontzettend veel sterren. Ik zal nu zeker vaker s'nachts naar buiten gaan en van het donker gaan genieten. Dan komr er nog bij, dat het hier s'nachts doodstil is, dus misschien profiteren mijn oren ook nog wel :-))).

Karin Hogenboom
Door

Karin Hogenboom

op 28 Dec 2012

Ja, de oren zullen zeker genieten van de stilte. Dat klinkt als een mooie plek om te wonen.

Paul
Door

Paul

op 24 Dec 2012

Staafjes in de duisternis, zo heb ik het nooit bekeken, echter even het licht uit doen en je ogen een beetje rust gunnen, zorgt dat er daarna weer tegen kunt.

Reactie plaatsen