Netvliesloslating: wat het is en wat je zelf kunt doen

Als je een netvliesloslating hebt gehad, of als je te horen hebt gekregen dat een netvliesloslating dreigt, komt er wellicht een moment dat je wilt weten wat je zelf kunt doen om je ogen sterker te maken. Hoe je ervoor kunt zorgen dat het probleem niet opnieuw optreedt, of met het andere oog. Dit artikel beschrijft wat er gebeurt bij een netvliesloslating én wat je kunt doen om je ogen fundamenteel sterker te maken.

Natuurlijk is het belangrijk om medische alarmsignalen serieus te nemen en soms is direct medisch handelen noodzakelijk. Maar jouw ogen zijn veel meer dan de netvliesloslating alleen, ze zijn onderdeel van jouw hele systeem. De visie van VolZicht is dat je zelf veel kunt doen om je ooggezondheid te optimaliseren. Door een integrale aanpak.

In dit artikel lees je wat er gebeurt bij netvliesloslating en hoe je vanuit onze visie kunt werken aan de gezondheid van jouw ogen en zicht. Bijkomend voordeel: als je goed gaat zorgen voor jouw ogen, heeft je hele systeem daar baat bij en zal je gevoel van welbevinden toenemen.

1. Wat is netvliesloslating?

Het oog is een bol die is gevuld met een geleiachtig vocht, het glasvocht. Op de achterwand van de oogbol ligt het netvlies: een dunne, gevoelige laag die alle visuele informatie opvangt en via de oogzenuw doorstuurt naar de hersenen. Dat netvlies moet stevig aan de oogwand vast blijven zitten om zijn werk te kunnen doen.

Netvliesloslating, ook wel ablatio retina genoemd, ontstaat niet van de ene op de andere dag. Meestal gaat er iets eerder mis: de hoeveelheid glasvocht in het oog neemt af. Het zakje waarin het glasvocht zit krimpt en trekt daardoor op bepaalde plekken aan het netvlies. Dan ontstaan er scheurtjes in het netvlies. Via die scheurtjes sijpelt glasvocht achter het netvlies. Het netvlies komt minder goed vast te zitten en laat uiteindelijk los. En hoewel de aanloop dus langere tijd bestrijkt, is de netvliesloslating zelf meestal acuut. Het gevolg is een wazig of donker gebied in je blikveld, een plek waar je letterlijk niets meer ziet.

Is de netvliesloslating nog niet acuut maar wel dreigend, dan worden scheurtjes vaak met laser behandeld. Heeft het netvlies echt losgelaten, dan is een operatie noodzakelijk. Dat is geen kleine ingreep, en het is zelden het einde van het verhaal.

2. Symptomen van netvliesloslating: wanneer je direct moet handelen

Netvliesloslating doet geen pijn. Dat maakt het verraderlijk. De signalen zijn visueel, en ze kunnen plotseling optreden of zich geleidelijk ontwikkelen.

Ga direct naar de oogarts of spoedeisende hulp als je een of meer van de volgende symptomen ervaart:

• Plotselinge toename van zwevertjes (mouches volantes) in je blikveld
• Lichtflitsen, vooral aan de zijkant van je blikveld
• Een donkere schaduw of een gordijn dat over je gezichtsveld trekt
• Wazig of troebel zicht dat niet verbetert
• Plotselinge, ernstige verslechtering van het zicht

Wacht niet af. Netvliesloslating is een oogheelkundig spoedeisend probleem. Hoe sneller het behandeld wordt, hoe groter de kans dat je zicht bewaard blijft.

Ons advies is om daarnaast direct zoveel mogelijk te gaan ‘palmeren’. Bij deze oefening leg je je handpalmen over je gesloten ogen en maak je het helemaal donker. Het oog kan diep ontspannen. Door deze ontspanning verminder je de druk op de oogbol, en daarmee de kans dat nog meer delen van het netvlies loslaten.

3. Oorzaken van netvliesloslating: bijziendheid, leeftijd en meer

Netvliesloslating heeft zelden één oorzaak. Meestal is het een samengaan van factoren die al jaren spelen, voordat er iets acuuts gebeurt.

Bijziendheid

Bij sterke bijziendheid is de oogbol te lang uitgegroeid. Die extra lengte betekent dat het netvlies altijd onder veel spanning staat. Het risico op netvliesloslating is bij mensen met een hoge bijziendheid significant groter dan gemiddeld.

DE VISIE VAN VOLZICHT - Dat de oogbol te lang is uitgegroeid, is niet meer te veranderen. Maar wat je wel kunt doen, is ervoor zorgen dat er zo min mogelijk spanning op de oogbol staat. Er zijn oefeningen die ervoor zorgen dat er dagelijks zoveel mogelijk óntspanning optreedt in het oog. Ook het afzetten van je bril gaat een groot verschil maken in spanning.

Leeftijd en verandering van glasvocht

Naarmate we ouder worden verandert de samenstelling van het glasvocht. Het krimpt. En een krimpend glasvocht trekt aan het netvlies. Dat is waarom netvliesloslating vaker voorkomt na het 50e levensjaar.

Hoe ouder het oog, hoe meer het glasvocht krimpt en hoe groter de belasting op het netvlies. Bron: epidemiologisch onderzoek (o.a. Sebag, 1992).

DE VISIE VAN VOLZICHT - ‘Ik word oud’ wordt vaak gebruikt als reden om maar te accepteren dat het slechter met je gaat. Onze visie is dat dit niet zo hoeft te zijn. Als je de juiste stappen zet en echt goed voor jezelf gaat zorgen, kan het glasvocht gezond en veerkrachtig blijven. Heb je al schade? Onderschat niet de kracht van het zelfhelend vermogen van het lichaam. Daar werken wij expliciet mee.

Operaties en de operatieve spiraal

Een staaroperatie vergroot de kans op netvliesloslating aanzienlijk. Dat geldt ook andersom: na een netvliesloslatingsoperatie kan de lens wazig worden, wat leidt tot een nieuwe staaroperatie. Er volgt dan dus een traject van netvliesloslating, laseroperatie, staaroperatie.

DE VISIE VAN VOLZICHT - Dit traject noemen wij ‘de operatieve spiraal’: elke ingreep lost iets op, maar creëert nieuwe kwetsbaarheid. We begrijpen dat een operatie niet altijd te voorkomen is, soms is een situatie acuut. Maar er is een groot grijs gebied waarin je wél zelf kunt zorgen voor een verbetering van de situatie en een operatie niet de eerste oplossing hoeft te zijn. Mocht je toch een operatie ondergaan, dan kun je zelf veel doen om de ogen daarvoor en daarna zo sterk mogelijk te krijgen.

Andere risicofactoren

Erfelijkheid speelt een rol bij netvliesloslating. Diabetes kan leiden tot nieuwe bloedvaten onder het netvlies die het loslaten in de hand werken. En een oogblessure, bijvoorbeeld een tennisbal die hard op het oog terechtkomt, kan direct scheurtjes veroorzaken. Ook andere oogziekten kunnen het risico verhogen.

DE VISIE VAN VOLZICHT - Ieder mens heeft zijn eigen pakketje hindernissen. Je kunt je hierbij neerleggen en alles lijdzaam ondergaan, of je kunt eigenaarschap nemen over jouw eigen proces en daarmee over je leven. Naast het werken met oefeningen en voeding besteden wij veel aandacht aan innerlijke processen, waarmee je je oude overtuigingen vervangt door nieuwe, gezonde zienswijzen.

4. Mirjam: verhaal na een operatie

De meeste mensen die bij VolZicht komen met netvliesloslating, zijn al geopereerd. Ze zijn dankbaar voor de ingreep, want zonder was hun zicht verloren gegaan. Maar ze zoeken naar hoe nu verder. Hoe zorg je voor het andere oog? Hoe voorkom je een nieuwe loslating? En wat doe je met de klachten die na de operatie zijn ontstaan?

Mirjam had vijftien jaar eerder een netvliesloslating gehad en daarna glaucoom ontwikkeld. Haar oogarts vertelde haar dat het verloren blikveld niet meer terug kon komen. Mirjam gebruikte druppels die hoofdpijn veroorzaakten en haar bloeddruk verhoogden. Toen ze stopte met die druppels, verdwenen deze klachten direct. Ze ging op zoek naar een andere weg.

Ze startte in april 2024 met VolZicht. In juli, drie maanden later, kon ze haar beschermingsbril af die ze jaren had gedragen vanwege windsensitiviteit. En het verloren zicht was zelfs al gedeeltelijk teruggekomen.

OVER DE OPERATIEVE SPIRAAL - Elke oogoperatie lost iets op en creëert nieuwe kwetsbaarheid. Een staaroperatie verhoogt het risico op netvliesloslating. Een netvliesloslating-operatie kan de lens aantasten, wat weer vraagt om een staaroperatie. Dit is geen reden om operaties te vermijden als ze medisch noodzakelijk zijn. Maar het is wel een reden om het heft zoveel mogelijk in eigen hand te nemen en bewust te werken aan de algehele conditie van je ogen.

5. Wat je zelf kunt doen bij netvliesloslating

De aanpak van VolZicht is niet gericht op de diagnose, dat laten we aan de oogarts over. Wij stellen de vraag: wat hebben ogen nodig om zo gezond mogelijk te zijn? En dat antwoord is bij netvliesloslating hetzelfde als bij andere oogklachten. Wij helpen je vanuit onderstaande drie vertrekpunten, in samenhang met elkaar. Want juist in samenhang werken ze ‘synergetisch’, ze versterken elkaar.

1. Ontspanning

Spanning in de ogen is bij mensen met netvliesproblematiek een risicofactor die vaak onderschat wordt. Want spanning in en rond de ogen verhoogt de druk op de oogbol. Die verhoogde druk werkt direct in op het glasvocht en het netvlies. Door de oogspieren structureel te ontspannen, verklein je de kans dat scheurtjes of zwakke plekken in het netvlies zich verder ontwikkelen.

Spanning in het zenuwstelsel vertaalt zich direct in spanning in de oogspieren. Onze aanpak is erop gericht jouw hele gestel zoveel en zo duurzaam mogelijk in een staat van ontspanning te krijgen. Daar zijn oefeningen voor, deze leer je aan en pas je in in je dagelijks leven.

Echte, complete ontspanning betekent het zenuwstelsel structureel uit de overbelasting halen, zodat de oogspieren kunnen herstellen en de druk op de oogbol afneemt.

VOLZICHT AANPAK - Ontspanning is geen rustpauze. Het is de basisconditie die je ogen nodig hebben om zichzelf te kunnen herstellen. Bij VolZicht is ontspanning geen extra module, het is een van de drie fundamenten waarop onze methode rust.

2. Voeding

Weet je dat de ogen de organen zijn met de hoogste metabolische activiteit van het hele lichaam? De ogen verbruiken nonstop enorm veel voedingsstoffen en zuurstof. Wat de ogen en het netvlies werkelijk goed voedt, zijn voedingsmiddelen die decennialang uit de gratie zijn geraakt, maar voor de celgezondheid van het oog onvervangbaar zijn: eieren, vette vis, orgaanvlees (met name runderlever), levertraan, roomboter en rauwe melkproducten.

Twee tekorten die rechtstreeks het netvlies raken zijn een tekort aan vitamine A en magnesium. Vitamine A zit nauwelijks meer in het westerse dieet. Runderlever is de rijkste bron, maar staat helaas bij bijna niemand meer op het menu. Voor magnesium geldt dat naar schatting 75% van de bevolking een tekort heeft, zonder het te weten. Magnesiumolie op de huid of een bad met magnesiumchloride zijn effectieve manieren om dit aan te vullen.

Jezelf voeden betekent de cellen voeden met wat ze werkelijk nodig hebben. Niet met wat gezond klinkt, maar met wat de ogen biochemisch voedt: vitamine A, magnesium, collageen, dierlijk vet.

GRATIS E-BOOK - Wil je direct stappen zetten voor gezondere ogen? Download het gratis e-book "Zeven Tips Om Goed Te Gaan Zien"  en ontdek wat je vandaag al kunt doen.

3. Innerlijk werk

‘Ogen zijn de spiegel van de ziel.’ Een oud gezegde waar waarheid in zit. Als er iets niet in evenwicht is in de ogen, hangt dat samen met hoe je je voelt en met wat er speelt op een dieper niveau. Je verhoudt je tot een maatschappij waar veel kunstmatig is en bijna niets meer natuurlijk. Je doet mee aan de strijd om het bestaan. Maar wat fluistert de ziel? Wat wil jij écht in jouw leven? Hoe kun je jouw oude overtuigingen vervangen door frisse nieuwe en de weg inslaan die bij jou past?

VolZicht werkt op zachte wijze met innerlijke heling. Daarbij laten we de ogen de ingang(en) zijn, want zij bieden een prachtige blik naar binnen, letterlijk en figuurlijk. Ze zijn de poorten naar de ziel. En met het naar binnen kijken, komt ook het opnieuw naar buiten kijken, de wereld in. Op een gezonde, sterke en geheel eigen manier.

6. Ingrid: haar keuze voor VolZicht

Ingrid schrok van de boodschap van de arts. Ze lag in het ziekenhuis en kreeg te horen dat ze een netvliesloslating had, een ernstige situatie, ze was bijna blind aan een oog. Een operatie zorgde ervoor dat ze haar zicht kon behouden. Natuurlijk was ze opgelucht. Maar ze begreep ook dat hiermee het probleem niet helemaal was opgelost.

Ingrid is nu een paar jaar verder. Ze kwam in aanraking met VolZicht en voelde zich ondersteund en begrepen. Ze heeft de vertrekpunten een adviezen voor een groot deel geïntegreerd in haar leven. Haar zicht is gestabiliseerd en ze voelt zich vrij, ze heeft haar zelfstandigheid kunnen behouden. Ingrid is zelf in opleiding bij VolZicht en wil ook zelf anderen gaan helpen met het helen van hun ogen.

7. Veelgestelde vragen

Kan netvliesloslating herstellen?
Na een netvliesloslating is medische behandeling noodzakelijk. Wat daarna mogelijk is, hangt af van hoe gezond het oog verder is. Structurele aandacht voor ontspanning, voeding en innerlijke processen draagt bij aan de conditie van het oog én aan die van het andere oog. Mirjam uit het voorbeeld in dit artikel zag blikveld terugkomen dat de arts had afgeschreven, maar dat is niet standaard en vraagt intensieve begeleiding.

Is netvliesloslating gevaarlijk?
Ja. Netvliesloslating is een oogheelkundig spoedeisend probleem. Bij acute symptomen zoals lichtflitsen, plotselinge toename van zwevertjes of een schaduw in het blikveld, ga je direct naar de oogarts of spoedeisende hulp.

Wat kan ik zelf doen bij netvliesloslating?
Voor en na medische behandeling: palmeren om de oogspanning te verminderen, voeding aanpassen (o.a. vitamine A, magnesium, dierlijke vetten), en de algehele spanning in het lichaam aandacht geven. Je ogen structureel begeleiden naar een betere conditie en de nieuwe manier van leven echt integreren, vraagt om professionele ondersteuning. Dat is precies waar VolZicht voor staat.

Kan netvliesloslating ontstaan na een staaroperatie?
Ja. Een staaroperatie verhoogt het risico op netvliesloslating aanzienlijk. Dit geldt ook andersom: na een operatie bij netvliesloslating kan de lens geïrriteerd raken en wazig worden, wat leidt tot een nieuwe staaroperatie. Dit noemen we ‘de operatieve spiraal’. Het is een belangrijke reden om na een oogoperatie bewust te werken aan de conditie van je ogen.

Wat is het verschil tussen netvliesloslating en glasvochtloslating?
Bij glasvochtloslating laat het glasvocht los van het netvlies, een veel voorkomend en vaak onschuldig proces dat zwevertjes veroorzaakt. Bij netvliesloslating laat het netvlies zelf los van de oogwand. Dat is ernstig en vereist medische behandeling. Glasvochtloslating is wel een alarmsignaal en kan een voorloper zijn van netvliesloslating, omdat het trekkende glasvocht scheurtjes in het netvlies kan veroorzaken.

Is netvliesloslating erfelijk?
Er is een erfelijke component: als het in de familie voorkomt, is de kans groter. Sterke bijziendheid, ook deels erfelijk, vergroot het risico verder. Maar erfelijkheid is geen lot. De conditie van je ogen is ook sterk afhankelijk van voeding, spanning en bewustwording.

Welke voeding helpt bij netvliesloslating?
Het netvlies heeft een hoge concentratie vitamine A nodig. Goede bronnen zijn runderlever, levertraan, eieren, vette vis (inclusief bouillon van kop en graten), roomboter, rauwe melkproducten. Magnesium is eveneens essentieel: magnesiumolie op de huid of een bad met magnesiumchloride zijn effectieve manieren om het niveau aan te vullen. Wij kunnen je adviseren.

8. Heb je een vraag over jouw situatie?

Heb je na het lezen van dit artikel een specifieke vraag, of wil je weten wat de VolZicht-aanpak voor jouw ogen kan betekenen? Stuur ons een appje via WhatsApp. We kijken graag even met je mee.

App ons via WhatsApp

OVER DE AUTEUR

Karin Hogenboom

Karin Hogenboom is specialist in gezonde ogen en oprichter van VolZicht. Sinds 2010 begeleidt ze mensen bij het herstellen van hun ooggezondheid via voeding, ontspanning en innerlijk werk. Ze schreef de boeken Heel je Ogen, Heel je Leven en Geef je Ogen de Kost, en werd geïnterviewd door onder andere De Andere Krant, Optimist Magazine en The Trueman Show. De aanpak van VolZicht is gebaseerd op jarenlange ervaring uit de eerste hand: Karin heelde haar eigen ogen en wijdt haar leven en werk aan het delen van wat ze heeft geleerd.

Klik hier om meer over haar achtergrond en werkwijze te lezen.