Mouches volantes: wat zijn die zwevende vlekjes en wat kun je zelf doen?

Zie je af en toe een donker vlekje zweven als je naar een heldere lucht kijkt? Of een dun draadje dat met je ogen meebeweegt, hoe je ook kijkt? Misschien heb je er last van, of voel je je ongerust. Of je bent er zelfs mee naar de oogarts geweest. Die keek in je oog, zei dat het niets ernstigs is, dat het waarschijnlijk minder wordt of dat je er gewoon aan went. En toch vraag je je af: wat is dit nou precies? Wordt het erger? En is er iets wat je kunt doen om van de mouches volantes af te komen?

Dit artikel neemt je mee in wat er in je oog gebeurt, welke signalen om directe actie vragen, wat de verschillende oorzaken van mouches volantes zijn en welke rol ontspanning, voeding en innerlijk werk spelen bij het verminderen van de klachten.

Wanneer moet je met mouches volantes direct naar de oogarts?

Bij de meeste mensen zijn mouches volantes onschuldig. Maar er zijn een paar signalen die je in de gaten moet houden; deze vragen om direct contact met de oogarts.

• Een plotselinge toename van vlekjes of draadjes
• Lichtflitsen, vooral aan de zijkant van je gezichtsveld
• Een donkere schaduw of een soort gordijn dat over je zicht schuift
• Een snelle, duidelijke afname van je scherpte van zien

Deze signalen kunnen wijzen op een scheurtje in het netvlies of een beginnende netvliesloslating. Dat is een spoedsituatie. Twijfel je hierover, bel dan de oogarts of ga naar de spoedeisende hulp. Herken je deze signalen niet en heb je al langer, min of meer stabiele mouches volantes, dan is er geen reden voor paniek. Dan kan dit artikel je helpen de verantwoordelijkheid (terug) te nemen over wat er in jouw ogen gebeurt en stappen te zetten om zelf iets te gaan doen aan deze oogklacht.

Wat zijn mouches volantes?

Je oog is voor een groot deel gevuld met glasvocht: een heldere, gelei-achtige massa tussen je lens en je netvlies. Dat glasvocht bestaat grotendeels uit water en dunne collageenvezels, die het zijn elasticiteit en stevigheid geven. Zolang die vezels goed verspreid en soepel zijn, merk je er niets van.

Naarmate het glasvocht van structuur verandert, klonteren die vezels samen tot kleine deeltjes. Ze zweven vrij rond en werpen een schaduw op je netvlies. Die schaduw is wat je waarneemt als een zwevend vlekje, een draadje of soms een heel spinnenweb. De medische term hiervoor is myodesopsie, afgeleid van het Griekse myioeidès, ‘gelijkend op vliegen’, en òpsis, ‘zicht’. Vandaar ook de Nederlandse benaming glasvochttroebeling.

Mouches volantes bewegen mee met je oog. Kijk je naar links, dan schuift het vlekje met je mee, met een lichte vertraging omdat het los in het glasvocht ronddrijft. De mouches volantes vallen het meest op tegen een egale, lichte achtergrond: een blauwe lucht, een wit plafond, een leeg computerscherm. Wil je zelf de proef op de som nemen? Ga op een heldere dag naar buiten, ga op je rug liggen en kijk naar de hemel. Het licht en de heldere achtergrond maken de troebelingen dan extra zichtbaar.

Wil je het effect nog wat versterken? Prik een piepklein gaatje in een stuk karton en kijk daardoor naar de hemel. Beweeg het gaatje in kleine cirkeltjes voor je oog, dan worden zelfs de schaduwen van de bloedvaten in je eigen oog zichtbaar. Dit heet het Purkinje-fenomeen.

Waarom ‘accepteren’ bij mouches volantes niet het hele verhaal is

Als het zo is dat je met jouw mouches volantes bij de oogarts terecht bent gekomen, zal hij een onderzoek doen. Je krijgt meestal eerst pupilverwijdende druppels in je oog. Daarna kijkt de oogarts met een lampje en een spiegeltje of er geen scheurtjes in je netvlies zitten. Zijn die er niet, dan hoor je vaak hetzelfde advies: geen scheurtjes gezien, dus geen reden tot zorg, je moet accepteren dat ze er zijn. Voor de acute veiligheid van je oog is dat inderdaad een terechte conclusie. Maar voor de klacht zelf, de vlekjes die blijven zweven en soms toenemen, is ‘accepteren’ niet de hele oplossing. Fysiek is er niets ernstigs aan de hand. Toch geven je ogen aan dat ze niet meer helemaal gezond zijn. Dat is een belangrijk signaal waar je zelf actie op kan ondernemen.

Bij VolZicht ligt de aandacht bij het weer gezond maken van het glasvocht. Het glasvocht is levend weefsel. Het wordt gevoed door hetzelfde bloed dat door je hele lichaam stroomt en het reageert op spanning in je zenuwstelsel, net als de rest van je ogen. Ontspanning verbetert de doorbloeding en de afvoer van afvalstoffen uit het oog. Voeding levert de bouwstoffen die het glasvocht nodig heeft om zijn structuur te behouden. En diepgaand zelfonderzoek leidt je naar onderliggende oorzaken op een meer energetisch en psychisch vlak, en op zielsniveau. Dit bij elkaar is een fundamenteel andere invalshoek dan wachten tot het vanzelf minder wordt.

Oorzaken van mouches volantes

Er zijn meerdere factoren die meespelen bij het ontstaan van mouches volantes. Hieronder de belangrijkste, algemeen bekende oorzaken, steeds met de aanvullende visie van VolZicht.

1. Leeftijd

Met het klimmen van de jaren verandert de structuur van het glasvocht. Het verliest zijn stevige, gelei-achtige karakter en er wordt collageen afgebroken. Draadjes en klontjes collageenresten gaan ronddwalen, en zo ontstaan glasvochttroebelingen. Dit proces begint tegenwoordig steeds vaker al op jongere leeftijd.

D E   V I S I E   V A N   V O L Z I C H T - Veroudering van het glasvocht wordt vaak neergezet als een onvermijdelijk proces waar je machteloos tegenover staat. Bij VolZicht ligt de nadruk juist op wat je wél zelf kunt doen. Verantwoordelijkheid nemen voor je eigen levenshouding en leefstijl kan het verouderingsproces vertragen.

Rond je zestigste tot zeventigste kan het glasvocht ook echt loskomen van het netvlies: een glasvochtloslating. Dat gaat vaak gepaard met het vrij plotseling zien van veel meer mouches volantes, die dan als grote kringen door je gezichtsveld drijven. Wil je hier dieper op ingaan, lees dan het artikel over mouches volantes door glasvochtloslating.

2. Bijziendheid

Bij bijziende ogen is de oogbol vaak iets langer dan gemiddeld. Daardoor beweegt het glasvocht meer en degenereert het sneller. Bijzienden krijgen dan ook vaker en eerder last van mouches volantes dan mensen zonder oogafwijking.

D E   V I S I E   V A N   V O L Z I C H T - Bijziendheid en mouches volantes delen vaak dezelfde dieperliggende oorzaken, namelijk spanning, eenzijdige voeding en een overprikkeld zenuwstelsel. Bij VolZicht leer je o.a. hoe je op een veilige manier je bril kunt afbouwen. Hoe minder je bril je ogen in een vaste, gespannen stand houdt, hoe minder chronische druk er op het glasvocht komt te staan.

3. Suikerziekte

Bij mensen met diabetes komt het regelmatig voor dat er bloed in het glasvocht terechtkomt, doordat kleine bloedvaatjes in het oog beschadigd raken. Dat merk je doordat er, soms vrij plotseling, mouches volantes ontstaan.

D E   V I S I E   V A N   V O L Z I C H T - Bij VolZicht kijk je altijd naar het hele systeem, niet naar het oog als los onderdeel. Een lichaam dat uit balans is qua bloedsuiker, laat dat ook in de ogen zien.

4. Trauma

Myodesopsie (mouches volantes) kan ook ontstaan door een fysiek trauma: een klap of verwonding aan het oog.

D E   V I S I E   V A N   V O L Z I C H T - Een trauma aan het oog is een fysieke gebeurtenis, maar je lichaam onthoudt de schrik en de spanning van dat moment. Je systeem blijft in de overlevingsstand staan. Innerlijk werk kan zich richten op het loslaten van die vastgehouden spanning. Ook voeding ondersteunt.

5. Ontsteking

Een oogontsteking, ofwel uveïtis, kan eveneens leiden tot het ontstaan van mouches volantes.

D E   V I S I E   V A N   V O L Z I C H T - Ontstekingen in het oog staan zelden op zichzelf. Bij VolZicht kijk je naar wat het lichaam blijft prikkelen, en je onderneemt er actie op. Bewerkt voedsel, suiker en aanhoudende stress houden ontstekingen in stand. Rust in het zenuwstelsel en voeding met de juiste bouwstoffen ondersteunen het herstel van binnenuit.

Mouches volantes na een staaroperatie

Een veelvoorkomende, maar vaak onderbelichte situatie is het ontstaan van mouches volantes na een staaroperatie. Bij deze ingreep wordt de vertroebelde ooglens vervangen door een kunstlens. Die operatie kan het glasvocht irriteren, waardoor er kort daarna nieuwe glasvochttroebelingen ontstaan. Meestal is dit onschuldig, maar het is niet wat je wilt.

In deze video vertelt Inez wat er bij haar gebeurde na haar lensoperaties, en hoe zij daarna een andere weg vond voor haar ogen:

D E   V I S I E   V A N   V O L Z I C H T - Een operatie lost een probleem in de lens op, maar niet de onderliggende spanning in je zenuwstelsel of het gebrek aan de juiste voedingsstoffen. Juist na een ingreep heeft je oog extra ondersteuning nodig om tot rust te komen en zich te herstellen. Ontspanning en voeding zijn dan de noodzakelijke volgende stap, niet zomaar een aanvulling op de operatie.

Wat kun je zelf doen tegen mouches volantes?

De oogklacht mouches volantes staat niet op zichzelf. Bij VolZicht werk je op meerdere lagen tegelijk aan je gezondheid en evenwicht, en daarmee aan de heling van je ogen en zicht. De drie vertrekpunten hieronder vullen elkaar aan en versterken elkaar; ze werken synergetisch.

1. Ontspanning

Spanning in je oogspieren en je zenuwstelsel is de oorzaak van een groot deel van alle oogklachten, ook van mouches volantes. Ontspanningsoefeningen brengen je ogen letterlijk tot rust. Denk aan palmeren, waarbij je je handen zachtjes over je gesloten ogen legt en de duisternis en de warmte laat inwerken, of aan het verspringen van je blik in plaats van star naar één punt te staren. Ontspanning zorgt voor een betere doorbloeding van het oog en een betere afvoer van afvalstoffen, zodat er minder klontering in het glasvocht ontstaat. Het is daarbij wel belangrijk dat je de oefeningen goed leert inbouwen in je dagelijks leven, zodat je ze op de lange termijn 'volhoudt'; pas dan is er een blijvend effect. De programma's van VolZicht bieden een standvastige leidraad.

2. Voeding

Je ogen hebben, net als de rest van je lichaam, echte voeding nodig om zichzelf te herstellen. Veel mensen denken dat ze gezond eten, maar missen toch belangrijke elementen in hun voeding. VolZicht gaat uit van een voedingspatroon op basis van de principes van Weston A. Price. Een aantal specifieke producten is daarbij essentieel: dagelijks beestenbottenbouillon levert de bouwstoffen voor nieuw collageen en levertraan, rauwmelkse producten, eieren en orgaanvlees voeden je ogen diep op celniveau. Suiker, bewerkt voedsel en sterk geoxideerde plantaardige oliën doen het tegenovergestelde: ze voeden ontstekingen en versnellen de achteruitgang van het glasvocht. Wil je hier dieper induiken? Lees dan ook het artikel over mouches volantes door een gebrek aan collageen.

3. De diepere laag

Ogen zijn de spiegel van de ziel. Bij VolZicht kijk je daarom naar binnen. Je werkt aan bewustwording van wat er in jou leeft en van hoe je in de wereld staat, en wilt staan. Wat vertellen de mouches volantes jou? Daar is geen pasklaar antwoord op. Je verklaart je klacht niet met een simpele oorzaak-gevolgrelatie. Ze nodigt je uit om breder te kijken en de ogen daarbij als vertrekpunt te nemen. Met VolZicht werk je op een zachte manier aan innerlijke heling. Denk aan het formuleren van nieuwe, positieve intenties. Deze oefening helpt je te kijken naar hoe je denkt en hoe je je heling daarbij soms hindert. Door het toepassen van verschillende werkvormen zoals deze vind je uit wat bij jou past en neem je eigenaarschap over je leven. Daardoor ga je weer helder en vrij zien!

Over die diepere laag bestaan ook misverstanden. In deze video legt Karin Hogenboom uit waarom zij juist niet werkt met de vraag "wat wil jij niet zien?":

GRATIS E-BOOK - Wil je direct stappen zetten voor gezondere ogen? Download het gratis e-book "Zeven Tips Om Goed Te Gaan Zien"  en ontdek wat je vandaag al kunt doen.

Veelgestelde vragen over mouches volantes

Gaan mouches volantes vanzelf weg?

Vaak worden ze minder storend, omdat je brein er steeds beter in wordt om de schaduwen te negeren of omdat de vlekjes wegzakken naar de rand van je gezichtsveld. Helemaal verdwijnen doen ze zelden vanzelf. Wil je de onderliggende oorzaak aanpakken in plaats van er alleen aan wennen, dan is dat waar ontspanning en voeding hun werk kunnen doen.

Zijn mouches volantes gevaarlijk?

In de meeste gevallen niet. Ze zijn een normaal, veelvoorkomend verschijnsel. Let wel op bij een plotselinge toename, lichtflitsen of een schaduw over je zicht. Dan is snel contact met de oogarts belangrijk.

Wat kun je zelf doen tegen mouches volantes?

Ontspanningsoefeningen voor je ogen en zenuwstelsel, gerichte voeding met collageen, gezonde vetten en dierlijke bouwstoffen, en aandacht voor de spanning die je vasthoudt. Deze drie versterken elkaar het meest als je ze samen aanpakt.

Kunnen mouches volantes ontstaan na een staaroperatie?

Ja, dat komt regelmatig voor. De operatie kan het glasvocht licht irriteren, waardoor er kort daarna nieuwe troebelingen zichtbaar worden. Meestal is dit onschuldig, maar het vraagt wel om extra aandacht voor herstel.

Wat is het verschil tussen mouches volantes en een glasvochtloslating?

Mouches volantes is de verzamelnaam voor de zwevende vlekjes die je ziet. Een glasvochtloslating is een van de mogelijke oorzaken daarvan: het moment waarop het glasvocht loskomt van het netvlies. Dat gebeurt meestal later in het leven en gaat vaak gepaard met het plotseling ontstaan van meer mouches volantes.

Kunnen mouches volantes verergeren door stress?

Spanning en vermoeidheid maken bestaande mouches volantes vaak nadrukkelijker aanwezig. Dat is precies waarom ontspanning zo'n belangrijke rol speelt in het verminderen van de last die je ervan hebt.

Kun je mouches volantes laten verwijderen?

Bij ernstige klachten bestaat er een laserbehandeling of een operatie waarbij het glasvocht wordt vervangen, een vitrectomie. Over de langetermijneffecten hiervan is nog weinig bekend en geen enkele ingreep is zonder risico. Voordat je die stap zet, is het de moeite waard om eerst te onderzoeken wat ontspanning, voeding en bewustwording voor jouw ogen kunnen betekenen.

Zullen we even met je meedenken?

Loop je na het lezen van dit artikel nog met een vraag rond? Of ben je benieuwd wat de VolZicht-aanpak voor jouw ogen kan betekenen?

Stuur ons gerust een berichtje via WhatsApp. We denken met je mee en kijken samen wat een fijne volgende stap is.

App ons via WhatsApp

Wil je uitgebreider naar jouw situatie kijken?

Tijdens een persoonlijk inzichtgesprek nemen we rustig de tijd voor jouw verhaal. We bespreken waar je tegenaan loopt, wat je graag wilt bereiken en wat de VolZicht-aanpak voor jou kan betekenen. Zo krijg je meer inzicht in de mogelijkheden en ontdek je of VolZicht bij je past.

Plan jouw inzichtgesprek

Zorg goed voor je ogen. Ze vertellen je vaak meer dan je denkt.

Over Karin Hogenboom

Karin Hogenboom is specialist in gezonde ogen en oprichter van VolZicht. Sinds 2010 begeleidt ze mensen bij het herstellen van hun ooggezondheid via voeding, ontspanning en innerlijk werk. Ze schreef de boeken Heel je Ogen, Heel je Leven en Geef je Ogen de Kost, en werd geïnterviewd door onder andere De Andere Krant, Optimist Magazine en The Trueman Show. De aanpak van VolZicht is gebaseerd op jarenlange ervaring uit de eerste hand: Karin heelde haar eigen ogen en wijdt haar leven en werk aan het delen van wat ze heeft geleerd.

Klik hier om meer over haar achtergrond en werkwijze te lezen.